4-6.aylardan itibaren bebekler, besinleri ağıza alıp yutmaktan çok, dil ile damak arasına sıkıştırıp, ezerek parçalamayı ve ağız içinde yiyecekleri döndürmeyi öğrenmeye başlarlar. Anneler ya da bebek bakımını yapanların, bu dönemden itibaren ek besinlere başlayarak bebeklerin ağız içinde çiğneme ve ezme becerilerinin gelişimini sağlamış olmaları beklenir. Bu dönem kaçırılırsa, ek besinlere geçiş döneminde ciddi sıkıntılar (reddetme, kusma, dişlerini kitleme, blenderdan geçirilmemiş besin alınca kusma...) yaşanabilir.
Bazı bebeklerde bu dönemde dişler çıkmaya başlamış olabilir. Çıkmış dişler muhtemelen önde olacağından, besinin ağız içine alımındaki kesme aşamasında görev yapar, yani çiğneme durumuna katkısı olmaz. Dişler çıkmadıysa da, bu durumun bebeğin beslenmesine çok fazla etkisi yoktur.
Ek besinlere doğru zamanda başlama tüm süreci etkiler. Buraya tıklayarak ayrıntılı ek besinlere geçiş rehberimizi inceleyebilirsiniz. Ek besinlere geçişte kaçırmamanız gerek kritik dönemler hakkında detaylı bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.
Parmak yiyecek nedir?
Aşağı yukarı parmak ya da lokma boyutunda olan ve bebeğinizin elinde tutarak ağzına götürebileceği yiyeceklere parmak yiyecekler denir. Parmak yiyecekler bebeğinizin kendi kendine beslenmeyi öğrenmesi açısından olduğu kadar, motor gelişimi ve koordinasyonu açısından da büyük önem taşır.
Parmak yiyeceklere alışma aşaması biraz zorlu ve kirli geçebilir. Bebeğiniz bu eğlenceli yeme şekline alışmaya çalışırken ona zaman tanımanız ve etrafı, üzerini kirletmesine izin vermeniz gerekir.
Bebeğimi parmak yiyeceklerle ne zaman tanıştırmalıyım?
8-9 aylık bebeğiniz yemek yerken sergilediği davranışlarla size kendi kendini beslemeye hazır olduğunun sinyallerini vermeye başlar. Siz onu beslerken kaşığı tutmaya çalışması gibi hareketlerinden artık minik gurmenizin hazır olduğunu anlayabilirsiniz.
İlk başlarda bebeğiniz yiyecekleri elinde düzgün bir şekilde tutamayabilir. Zaman geçtikçe yiyecekleri parmaklarını kullanarak doğru bir şekilde kavrayıp ağzına götürmeyi öğrenecek ve bu duruma alıştıkça ortalığı daha az kirleterek kendi kendini beslemeye başlayacaktır. Kendi kendini besleme dönemi onun yeni yeteneklerini keşfetmesi ve özgüveninin gelişmesi açısından önemli bir dönemdir. Arkanıza yaslanın ve onun keyfini izleyin...
Bebeğime parmak yiyecekleri vermeye nasıl başlamalıyım?
Bebeğinize yiyecekleri ince uzun 4-5 parça şeklinde bölerek kırılmaz bir tabakta verin. Eğer bebeğiniz işaret ve baş parmağı ile küçük nesneleri tutup kaldırmaya başladıysa, yiyecekleri lokma şeklinde de önüne koyabilirsiniz. Başlamadıysa hem ince uzun, hem de lokma şeklinde koyun. Motor gelişimine katkı sağlamış olursunuz. Bebeğiniz bunları yedikçe önüne daha çok parça koyabilirsiniz. Bunu mama sandalyesinde yapmaya özen gösterin. Böylece bebeğiniz yemek yemesi gereken yeri öğrenmiş olacak. Mama sandalyesinde oturduğu sürece gözünüzün önünde olacağından, yiyeceklerin boğazına kaçma ihtimaline karşı da temkinli davranmış olursunuz.
Parmak yiyeceklerin bebeğinizin gelişimine katkısı nedir?
Çocuklar için yemek yemek sadece beslenmek karın doyurmak değildir. Anneler ile çocuklar arasındaki savaşların temelinde bu görüş ayrılığı yatar.
Parmak yiyecekler çocuğunuz için bir keşfetme imkanıdır. Çocuğunuza yediği yemeğe dokunma, koklama, bakma imkanı tanır. Çocuk birçok duyusunu kullanır ve bu süreçte çok şey öğrenir. Sert/yumuşak, parlak/soluk, tatlı/ekşi, keskin kokulu/yumuşak kokulu... Çocuğunuz koca bir dünyayı keşfetmeye çalışırken, yemekleri yutup bitirip kalkmasını beklemeyin. Ona vakit tanıyın, oynamasına izin verin.
Bebekler için en ufak bir şeyi bile kendi kendine yapmayı başarmak tam anlamıyla bir kendine güven nedenidir. Bir topu delikten sokabilmek, bir lokmayı ağzına götürebilmek... Kendi kendini besliyor olmak çocuğunuz için inanılmaz bir zevk ve mutluluk kaynağı olacaktır. Kendine olan güvenini besleyecek ve başka alanlardaki gelişimini destekleyecektir.
Çocuklar birşeye maruz kalmaktan hoşlanmazlar. Anne-çocuk çatışmalarının temelinde yatan nedenlerin başında iktidar paylaşımı gelir. Yemek yemesine izin vererek çocuğunuza bu iktidar duygusunu yaşatırsınız ve ileride başka alanlarda çıkabilecek bir çok çatışmayı engellemiş ya da azaltmış olursunuz.
Parmak yiyecekler çocukların motor gelişimini destekler. Göz-el koordinasyonu önemli bir beceridir ve parmak yiyecek ile beslenen çocuklar her öğünde bu yetinin pratiğini yaparlar. Başlarda yiyeceği ağzına götürmekte zorlanan bebeğinizin, zamanla ne kadar uzmanlaşacağını göreceksiniz.
Baş ve işaret parmağı ile küçük nesneleri kavrayıp kaldırabilmek de önemli bir motor gelişimdir. Parmak yiyecekler bunu da teşvik eder.
Bütün bunları düşünecek olursanız, çocuğunuzun kendi kendini beslemesi daha uzun, daha kirli ve daha az yiyecek tüketilen öğünler anlamına gelse bile buna değer.
Neler parmak yiyecek olabilir?
Parmak yiyeceklere geçiş aşamasında bebeğinize kolaylıkla yutabileceği yumuşak besinler vermeniz önemlidir. Çünkü dişlerinin hepsi çıkmamış olduğu için ağızda dağılması zor lokmalar bebeğiniz için zorlayıcı ve tehlikeli olabilir. Bebeğiniz diş çıkarttıkça siz de kendi yediğiniz yiyeceklerden küçük parçalar vermeye başlayabilirsiniz.
Minik gurmenizin bu dönemde beslenme alışkanlığı yepyeni bir boyut kazanıyor. Önüne koyulan yiyeceklerin tadını, dokusunu, rengini, kokusunu anlamaya ve alışmaya çalışan bebeğinize olabildiğince çeşit sunmanızda fayda var. Fakat abur cubur gibi besin değeri olmayan gıdalardan uzak durmalısınız. Unutmayın ki her zaman olduğu gibi bu dönemde de bebeğinizin, vücut gelişimi açısından ihtiyacı olan vitamin ve mineralleri alabileceği sağlıklı yiyeceklere ihtiyacı var.
Unutmayın; Bebeğinize vereceğiniz parmak yiyecekler ayına uygun gıdalardan seçilmeli ve kolay kavrayabileceği ebatlarda olmalıdır. Sebzelerin pişmiş olması, kolayca ağızda dağılması açısından önemlidir. İyi pişmiş ve ince dilimlere ayrılmış et, tavuk, yumuşak peynir, haşlanmış havuç, brokoli gibi yiyecekleri tercih edebilirsiniz. Bunun yanı sıra ekmeği parçalara ayırarak vermenizde fayda var. Sebze köftesi, balık köftesi, mücver, balık filetosu hatta makarna da bebeklerin sevdiği besleyici parmak yiyeceklerdendir.
Parmak yiyecek olmaması gereken yiyecekler neler?
Annelere not: Sinirlerinize hakim olun... hazırlanın, ortalık batacak. Bu nedenle, isterseniz yere, isterseniz mama sandalyesinin altına örtü serin, isterseniz kocaman bir önlük takın; ama yemek sonrası banyoya hazır olun :)
Parmak yiyecekler
![](/images/makalefoto/1-shutterstock72388198.jpg)